Phương pháp giải bài tập vật lí

PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP VẬT LÍ

Để giải quyết một bài tập vật lí cần trải qua 4 bước 

Bước 1 : Nghiên cứu đầu bài .

• Đọc kĩ đầu bài 
• Mã hóa đầu bài bằng những đại lượng quen dùng
• Đổi đơn vị của các đại lượng cho cùng một hệ thống đơn vị (hệ SI)

Bước 2 : Phân tích hiện tượng vật lí , quá trình vật lí trong bài tập và lập kế hoạch giải 

• Mô tả hiện tượng , quá trình vật lí xảy ra trong tình huống nêu lên trong đầu bài 
• Vạch ra quy tắc , định luật chi phối hiện tượng hay quá trình 
• Dự kiến những lập luận biến  đổi toán cần thực hiện nhằm thiết lập mối quan hệ giữa cái đã cho và những cái cần tìm

Bước 3 : Trình bày lời giải :

• Viết phương trình của các định luật , các công thức thể hiện mối liên hệ giữa các đại lượng đã biết và đại lượng chưa biết 
• Giải các phương trình và hệ phương trình đó để tìm ẩn số, thực hiện các phép tính .Kết quả

Bước 4 : Kiểm tra và biện luận kết quả

• Giải từ đầu đến cuối 
• Xem còn sót trường hợp nào không ?
• Kiểm tra đơn vị giữa các đại lượng 
• Giải theo cách khác
• Kiểm tra xem kết quả có phù hợp với thực tiễn không ??
• Biện luận kết quả

Định luật vật lí

Học định luật vật lí để làm gì???


Đặc điểm của định luật vật lí
- Định luật vật lí là bước phát triển tiếp theo cao hơn và tất yếu của khái niệm vật lí, nó thiết lập mối quan hệ sâu sắc giữa khái niệm và hiện tượng vật lí
- Định luật vật lí có tính tất yếu và phổ biến có nghĩa là trong những điều kiện xác định , định luật vật lí có tác dụng bất kì ở đâu , chỗ nào Vì thế mỗi khi loài người phát hiện ra một định luật vật lí thì độ hiểu biết tự nhiên của con người nâng lên thêm
- Hầu hết các định luật vật lí được rút ra từ thực nghiệm .Định luật I của Niu Tơn được rút ra từ suy luận của Galilê
-Khác với quy luật của thực tế khách quan là không biến đổi độc lập với ý thức của con người .Định luật vật lí là kết quả của quá trình tư duy khi nhận thức tự nhiên , nên tùy theo trình độ nhận thức của con người cao hay thấp mà định luật vật lí phản ánh đúng quy luật của thực tế khách quan nhiều hay ít
Yêu cầu khi học định luật vật lí
- Định luật vật lí phản ánh mối quan hệ giữa các hiện tượng , quá trình hoặc đói với các hiện tượng vật lí nào ?
- Định luật được phát biểu ra sao ?
- Biểu thức toán học của định luật
- Những ứng dụng của định luật thực tế  là gì?
- Giới hạn áp dụng của định luật ?(Định luật áp dụng trong trường hợp nào ? và không áp dụng trong trường hợp nào ?)
Cách thức của quá trình hình thành định luật ?

CÁC BƯỚC HỌC ĐỊNH LUẬT VẬT LÍ

1. Ôn tập những khái niệm cũ đã học có liên quan
2. Chú ý vào mối liên hệ giữa các đại lượng có trong định luật 
3. Tìm nội dung định luật hoặc tìm mối liên hệ giữa các đại lượng có trong định luật 
4. Vận dụng định luật vào thực nghiệm để giải bài tập
5. Nêu rõ vị trí giới hạn của định luật

Khái niệm vật lí

Khái niệm vật lí là gì ??

• Học khái niệm Vật Lí như thế nào??Học khái niệm vật lí để làm gì??

-Khái niệm Vật Lí là sản phẩm của sự phản ánh bởi bộ óc , phản ánh những tính chất chung và bản chất của sự vật hiện tượng , đó là những cái phân biệt sự vật hiện tượng này với sự vật hiện tượng khác, cái này với cái khác .

-Phải nắm vững được khái niệm vật lí thì mới đi sâu vào bản chất của các hiện vật lí , mới nắm vững được mối liên hệ có tính quy luật giữa chúng và đi sâu vào bản chất của các quy luật vật lí cũng như nắm vững ứng dụng của vật lí trong đời sống và sản xuất.

• Để học tốt và nhớ tốt các đại lượng vật lí cần nắm vững :

1. Đại lượng đó là đại lượng  véc - tơ hay hư số , vô hướng ?
2. Đại lượng đó biểu hiện tính chất vật lí gì của hiện tượng vật lí 
3. Mối liên hệ giữa đại lượng đó với đại lượng khác được thể hiện bằng biểu thức nào 
4. Đơn vị đo ?
5. Cách đo?
6. Quy trình , cách thức đi đến khái niệm đó?

Định nghĩa khái niệm vật lí 

---Khái niệm vật lí là sản phẩm của sự phản ánh bởi bộ óc , phán ánh tính chất chung và bản chất của sự vật hiện tượng vật lí , đối với vật lí của hiện tượng vật lí

---Mỗi khái niệm vật lí xuất hiện đều do nhu cầu vật lí giải quyết mâu thuẫn giữa vốn hiểu biết cũ và một sự vật hiện tượng mới mà sự vật hiện tượng mới này không thể giải được 

Cách thức học khái niệm vật lí 

1. Vạch ra được đặc điểm định tính của khái niệm đại lượng vật lí
2. Phân tích rõ và làm sáng tỏ đặc điểm định lượng
3. Học thuộc định nghĩa khái niệm mới và biểu thức
4. Xây dựng khái niệm mới vào thực tiễn các bài tập , hiện tượng vật lí trong đời sống xã hội